Merdanie ogonem, wyrozumiałe spojrzenie i brak jakichkolwiek wymagań estetycznych czy sprawnościowych – pies terapeutyczny potrafi przełamać bariery, przed którymi często bezradni pozostają dorośli. Dogoterapia (kynoterapia) to uznana naukowo metoda wspomagająca proces rehabilitacji medycznej i społecznej. Zobacz, na czym polega ten fenomen.
Kim jest pies terapeutyczny i jak wygląda jego szkolenie?
Wbrew obiegowej opinii, psem terapeutycznym nie może zostać każdy przyjazny domowy czworonóg. Kynoterapia wymaga od zwierzęcia posiadania unikalnych cech osobowościowych oraz wielomiesięcznego, specjalistycznego szkolenia potwierdzonego egzaminem państwowym.
Pies terapeutyczny musi wyróżniać się:
- Absolutnym brakiem zachowań agresywnych i terytorialnych,
- Wysokim progiem wrażliwości na nagłe bodźce (krzyk, pisk, niekontrolowane ruchy, upadek przedmiotu),
- Naturalną potrzebą i radością z kontaktu z człowiekiem,
- Odpornością na dotyk w trudnych miejscach (łapy, uszy, ogon).
Trzy formy prowadzenia dogoterapii
W zależności od potrzeb małego pacjenta wyróżniamy trzy główne formy zajęć:
- Spotkanie z psem: Zajęcia o charakterze integracyjnym i ludycznym. Mają na celu przełamanie lęku przed zwierzęciem, wywołanie pozytywnych emocji i wyciszenie.
- Edukacja z psem: Pies staje się motywatorem w procesie dydaktycznym. Dziecko uczy się liczyć, rozpoznawać kolory czy litery, wydając komendy czworonogowi.
- Terapia z psem: W pełni ukierunkowany proces rehabilitacyjny prowadzony we współpracy z fizjoterapeutą, logopedą lub psychologiem. Każde ćwiczenie ma konkretny cel medyczny.
Wpływ dogoterapii na poszczególne sfery rozwoju
Sfera fizyczna i motoryczna
Dziecko z porażeniem mózgowym lub niedowładem często odczuwa ból i opór przed wykonywaniem monotematycznych ćwiczeń fizycznych. Gdy celem ćwiczenia staje się pogłaskanie psa, zapięcie smyczy, uczesanie sierści czy rzucenie piłki – maluch wykonuje trudny ruch wielokrotnie bez poczucia przymusu. Wyższa temperatura ciała psa (ok. 38,5°C) rozluźnia spastyczne mięśnie dłoni i nóg podczas przytulania.
Sfera mowy i neurologopedii
Pies jest doskonałym słuchaczem – nie poprawia błędów językowych i nie ponagla. Dzieci z jąkaniem, afazją czy opóźnionym rozwojem mowy w obecności zwierzęcia chętniej podejmują próby wokalizacji, wydają komendy („siad”, „daj łapę”) oraz opowiadają psu o swoich przeżyciach.
Sfera emocjonalno-społeczna
Bezwarunkowa akceptacja ze strony psa buduje w dziecku poczucie własnej wartości. Kontakt z czworonogiem stymuluje wydzielanie oksytocyny (hormonu bliskości) oraz endorfin, obniżając jednocześnie poziom kortyzolu.
Wskazania do kynoterapii
Dogoterapia przynosi wybitne rezultaty u dzieci z:
- Dziecięcym Porażeniem Mózgowym,
- Zespołem Downa i innymi wadami genetycznymi,
- Spektrum autyzmu i ADHD,
- Zaburzeniami lękowymi i depresyjnymi,
- Mózgowym porażeniem i opóźnionym rozwojem psychoruchowym.