Każde dziecko rozwija się we własnym tempie. Jedne niemowlęta wcześniej zaczynają podnosić głowę, inne szybciej siadają lub stawiają pierwsze kroki. Istnieją jednak pewne etapy rozwoju psychoruchowego, które pozwalają ocenić, czy rozwój przebiega prawidłowo.
Jeżeli dziecko nie osiąga kolejnych umiejętności w przewidywanym czasie lub wykonuje je w sposób nieprawidłowy, może to wskazywać na opóźnienie rozwoju ruchowego. W takiej sytuacji warto skonsultować się z fizjoterapeutą dziecięcym.
Czym jest opóźnienie rozwoju ruchowego?
Opóźnienie rozwoju ruchowego oznacza, że dziecko zdobywa kolejne umiejętności motoryczne później niż większość rówieśników.
Może dotyczyć między innymi:
- kontroli głowy,
- obrotów z pleców na brzuch,
- podpierania się na przedramionach,
- siadania,
- raczkowania,
- wstawania,
- chodzenia.
Nie każde opóźnienie oznacza chorobę lub niepełnosprawność. Czasami wynika z indywidualnego tempa rozwoju, jednak zawsze warto skonsultować swoje obserwacje ze specjalistą.
Na jakie sygnały warto zwrócić uwagę?
W pierwszych trzech miesiącach życia
Niepokój mogą wzbudzić sytuacje, gdy dziecko:
- ma trudności z unoszeniem główki,
- jest bardzo wiotkie lub przeciwnie – nadmiernie napięte,
- stale układa głowę tylko w jedną stronę,
- ma wyraźną asymetrię ciała,
- nie nawiązuje kontaktu wzrokowego.
Między 4. a 6. miesiącem życia
Warto skonsultować dziecko, jeśli:
- nie obraca się z pleców na bok,
- nie podpiera się symetrycznie na przedramionach,
- nie sięga po zabawki,
- ma trudności z utrzymaniem głowy w osi ciała.
Między 7. a 9. miesiącem życia
Niepokojącymi objawami mogą być:
- brak samodzielnego siadania,
- brak prób przemieszczania się,
- utrzymywanie asymetrii ruchowej,
- niechęć do aktywności na podłożu.
Po ukończeniu 12. miesiąca życia
Konsultacji wymagają dzieci, które:
- nie podejmują prób pionizacji,
- nie stawiają pierwszych kroków przy meblach,
- nie przemieszczają się samodzielnie,
- wykazują znaczne trudności z koordynacją ruchową.
Asymetria u niemowlęcia – częsty sygnał ostrzegawczy
Jednym z najczęstszych powodów zgłaszania się rodziców do fizjoterapeuty jest asymetria ułożeniowa.
Objawia się ona między innymi:
- częstym skręcaniem głowy w jedną stronę,
- preferowaniem jednej ręki już w pierwszych miesiącach życia,
- nierównym podpieraniem się,
- wyginaniem ciała w kształt litery „C”.
Wczesne rozpoznanie problemu pozwala skutecznie wspierać prawidłowy rozwój dziecka.
Kiedy zgłosić się do fizjoterapeuty dziecięcego?
Nie warto czekać, aż problem sam minie. Im wcześniej zostanie przeprowadzona ocena rozwoju dziecka, tym większe są możliwości skutecznego wsparcia.
Do konsultacji powinny skłonić szczególnie:
- wcześniactwo,
- komplikacje okołoporodowe,
- obniżone lub wzmożone napięcie mięśniowe,
- zauważalne opóźnienia w osiąganiu kolejnych etapów rozwoju,
- asymetria ciała,
- niepokojące zachowania ruchowe.
Jak wygląda ocena rozwoju dziecka?
Podczas wizyty fizjoterapeuta obserwuje spontaniczną aktywność dziecka, ocenia napięcie mięśniowe, jakość ruchu, symetrię oraz osiągnięte umiejętności.
Na podstawie badania specjalista może:
- uspokoić rodziców i potwierdzić prawidłowy rozwój,
- zalecić obserwację,
- wdrożyć rehabilitację,
- pokazać ćwiczenia i sposoby pielęgnacji wspierające rozwój dziecka.
Dlaczego wczesna interwencja jest ważna?
Układ nerwowy dziecka cechuje się dużą plastycznością. Oznacza to, że we wczesnym okresie życia organizm ma największe możliwości adaptacji i kompensacji trudności rozwojowych.
Dlatego szybka diagnoza oraz odpowiednio dobrana terapia mogą znacząco wpłynąć na dalszy rozwój dziecka i jego samodzielność w przyszłości.
Podsumowanie
Jeżeli masz wątpliwości dotyczące rozwoju swojego dziecka, nie czekaj na kolejne miesiące. Wiele problemów można skutecznie korygować już we wczesnym okresie życia.
Regularna obserwacja rozwoju oraz konsultacja z doświadczonym fizjoterapeutą dziecięcym pozwalają szybko wychwycić ewentualne nieprawidłowości i wdrożyć odpowiednie działania wspierające rozwój dziecka.